عصر کرمانشاه : با توجه به آسیب پذیرى شدید جامعه ما نسبت به رواج شایعات و تلاش فراوان دشمن در ترویج شایعه هاى سیاسى، اقتصادى، امنیتى و اجتماعى در جامعه و تخریب سلامت و تعادل روانى مردم، در اینجا انواع شایع را به اختصار توضیح می دهیم
۱. شایعات – ترس:
بخشى از شایعات به منظور ایجاد ترس و وحشت و نگرانى در جامعه تولید و پخش مىشوند. مثلا در سال ۱۳۷۰ ه ش. شایعهاى در شهرها و روستاهاى دورافتاده هند رواج یافت که: «باندهاى خاصى براى ربودن بچه ها از خیابانها به وجود آمده است» .
ضمنا شایع شد که منظور از این اقدام، فروش بچه ها به بانکهاى خون یا فروش اعضاى بدن آنها و یا بکارگیرى آنها در باندهاى دزدى یا گدایى است.
در پى رواج این شایعه در دل پدران و مادران ترس عجیبى مستولى شد، تا آنجا که علیرغم انکار رسمى موضوع از سوى مسؤولان امر ولى آنها از اعزام فرزندان خود به مدارس اجتناب ورزیدند.
ضمنا افراد زیادى به تهمت بچه دزدى و بدون هیچ محاکمه و تحقیقى توسط مردم اعدام شدند.
۲. شایعه – بدبینى:
منظور از این شایعه ترویجبدبینى و آزار و اذیت نسبتبه اشخاص یا گروههاى محبوب یا مقتدر در جامعه است.
مثلا: شایعاتى که علیه پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله در صدر اسلام منتشر مىشد و نسبتشاعر بودن به آن حضرت مىدادند (سوره یاسین: آیه ۶۹) .
همچنین شایعه جنگ قدرت در ایران که بارها از سوى دشمنان انقلاب مطرح شده است. مثلا در سال ۱۳۷۲ شایعاتى مبنى بر حمله به منزل حضرت امام (ره) و کشته شدن ۲۰ نفر در بیت ایشان در غرب انتشار یافت که علت آن را نزاع بر سر کسب قدرت بین رهبران کشور ذکر کردند!
البته روزنامه واشنگتن تایمز در ۱۹/۳/۹۳ منبع این خبر را دفتر ابوالحسن بنى صدر در پاریس اعلام کرد و با استناد به پخش سخنرانى حضرت امام (ره) از تلویزیون به تکذیب آن پرداخت.
۳- شایعه تفرقه افکن
این شایعه بر مبناى اصل «تفرقه بیانداز و حکومت کن» یا «فرق تسد» استوار است.
و با هدف ایجاد اختلاف در بین فرمانده و سربازان و یا بین دو همسر یا دو طایفه و گروه وامثال آن تولید و پخش مىشود.
مثلا: پس از اشغال منطقه غزه توسط صهیونیستها در سال ۱۳۴۶ شایع شد که مسیحیان از حاکمان اشغالگر خواستهاند که مسجد جامع بزرگ غزه به کلیسا تبدیل شود.
هدف از این شایعه ایجاد شکاف در وحدت ملى فلسطینیان از طریق تحریک احساسات دینى بود.
۴- شایعه فریب
این شایعه همچون پردهاى از دود است که براى پنهان سازى اهداف واقعى دشمن استفاده مىشود. مثلا در تاریخ ۸/۶/۱۹۴۱ وزیر تبلیغات آلمان دکتر گوبلز ضمن چاپ مقالهاى در خصوص جزیره کریتبهطور ضمنى اشاره کرد که ارتش آلمان در ابتدا قصد حمله به انگلستان را دارد و سپس روسیه. درحالى که نقشه اصلى بر مبناى هجوم به مسکو بود!
۵- شایعه اقتصادى
هدف از این شایعه ایجاد حالتى از نگرانى و ترس در بازار مالى یا اوضاع اقتصادى کشور به ویژه در زمان بحرانها و جنگهاست.
مثلا : در آمریکا شایعاتى پیرامون تولیدات رستورانهاى مک دولاندر ظاهر شد که مىگفت: این رستورانها به محتواى ساندویچ هاى خود کرم هایى اضافه مىکند تا پروتئین آنها افزایش یابد. در پى این شایعه تعداد زیادى از مردم به علتحفظ سلامتى خود از خرید این تولیدات خوددارى کردند و مدیریت این رستورانها را مجبور به صرف هزاران دلار نمود تا بر این شایعه ویرانگر سیطره یابد.
۶- شایعه ناموسى
این شایعه در پى جدایى بین زن و شوهر و هتک حرمت افراد از طریق بدنام کردن یکى از همسران است که به آن قذف گفته مىشود. مثلا حادثه افک که در آیات ۲۰- ۱۰ سوره نور نقل شده است در خصوص یکى از این شایعات است. در شان نزول این آیات مفسران گفتهاند که یکى از همسران پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله مورد تهمت ناموسى قرار مىگیرد (در برخى کتابها نام این زن را ماریه قبطیه و در کتب اهل سنت عایشه ذکر کردهاند) . مسلمانان از این مساله سخت ناراحت مىشوند تا آن که این آیات نازل مىشود.
در این آیات مؤمنانى که فریب این تهمت را خورده و تحت تاثیر قرارگرفتند، مورد سرزنش واقع مىشوند و خداوند متعال مىفرماید:
چرا هنگامى که این (تهمت) را شنیدند، مردان و زنان با ایمان نسبتبه خود (وکسى که همچون خود آنها بود) گمان خیر نبردند؟ چرا نگفتید که این دروغى بزرگ و آشکار است؟ خواهد کرد.
